Trafik Kazası Sonrası İlk 30 Dakika — Tutanak, Sigorta, Çekici

Trafik kazası geçirdiğiniz an, sürücünün hayatında muhtemelen en stresli dakikalardan biridir. Vücudunuzun stres hormonları yükselir; karar verme yetiniz düşer; basit görünen detaylar gözden kaçabilir. Oysa kazanın yaşandığı ilk 30 dakika, sonraki günlerde yapılacak sigorta sürecinin, eksper kararının ve hak kullanımının temelini atar. Bu sürede atılan adımlar doğru ise süreç kolay ilerler; atlanan bir tutanak veya eksik bir fotoğraf, haklı çıkmanız gereken bir noktada kayıp olarak geri döner.

Bu yazı kazanın yaşandığı ilk dakikadan çekicinin kalkışına kadar olan 30 dakikalık süreci kronolojik adımlarla inceler. Çekiciler.tr Editör masasının sigortacılar ve eksperlerle yaptığı görüşmelerden, kaza yerinden gelen sürücü geri bildirimlerinden ve trafik polisinin yayınladığı resmi prosedürlerden derlenen pratik bilgiler içerir.

Dakika 0–3: Güvenlik ve Yaralı Kontrolü

Çarpışmanın hemen sonrasında ilk üç dakika tamamen güvenlik için ayrılmalı. Adımlar:

1. Kendinizi kontrol edin. Bilincinizin yerinde olduğunu, ağrı veya kanama olmadığını teyit edin.
2. Yolcularınızı kontrol edin. Çocuk, eş, arka koltuktaki kişiler — sessizce isim sorarak durumlarını öğrenin.
3. Karşı taraf sürücüsünü kontrol edin. Yaralı varsa hareket ettirmeyin; 112'ye haber verin.
4. Aracın güvenli pozisyonda olduğunu doğrulayın. Yangın riski, kaçak yakıt veya ikincil kaza riski.
5. Dörtlüleri yakın. Aracın dörtlüleri kazadan sonra otomatik açılır; değilse manuel açın.

Dakika 3–8: Olay Yerinin Belgelendirilmesi

Güvenlik sağlandıktan sonra, olay yerini detaylı belgelemek için 5 dakika ayrılır. Bu süre içinde:

1. Aracın 4 köşesinden fotoğraf çekin. Hasar gözle görünmüyor olsa bile her köşeden mutlaka çekin.
2. Hasar detayları için yakın çekim. Çizik, tampon hasarı, sile içinde kapanmış parçalar.
3. Olay yerinin geniş çekimi. Aracların pozisyonu, trafik akışının yönü, ışık veya levha varlığı.
4. Karşı tarafın aracını fotoğraflayın. Plaka, hasar bölgeleri, sürücü tarafı.
5. Yer izlerini belgeleyin. Fren izleri, yağ veya sıvı dökülmeleri.
6. Yön levhalarını çekin. Hangi yönlü gidiyordunuz, kavşak ışığı vardı mı.

Bu fotoğraflar sigorta sürecinde aslında "altın değerinde"dir. Eksper raporu, hakem heyeti süreci veya mahkeme aşamasında kanıt olarak kullanılır.

Dakika 8–15: Kaza Tutanağı

Türkiye'de maddi hasarlı kazalarda iki seçenek vardır: trafik polisi tutanağı veya "tek taraflı" kazalarda ise sigortacının kullandığı sigorta tutanağı.

Trafik Polisi Tutanağı

Yaralı varsa, mağdur arkasında bir taraf varsa veya araç ciddi hasar görmüş ise trafik polisi çağırın (155). Polis olay yerine gelir; tutanak düzenler. Bu süreç 30–90 dakika sürebilir; ancak resmi kayıt en güçlü kanıttır.

Sigorta Tutanağı (Anlaşmalı)

Tek taraflı kazalarda iki sürücü anlaşmıyla "Kaza Tespit Tutanağı" doldurabilir. Bu tutanak sigortacılar tarafından kabul edilir; polis çağrılmasına gerek yoktur. Tutanak şunları içerir:

• Her iki sürücünün kimlik bilgileri
• Araç plakaları ve marka/model
• Sigorta poliçe numaraları
• Olay yerinin krokisi (basit çizim)
• Olayın 2-3 cümlelik özeti
• Her iki sürücünün imzası

Tutanağın bir nüshası karşı tarafa verilir; bir nüsha sürücüde kalır.

Dakika 15–20: Sigortacı Bildirimi

Tutanak tamamlandıktan sonra sigortacıya bildirim yapılır. Bu bildirim "telefon çağrısı" değil, "kayıt altına alınmış başvuru"dur. Sigortacı:

• Poliçe numaranızı sorar
• Olay özetini alır
• Hasar dosyası numarası verir
• Eksper sürecini başlatır

Bu çağrı sırasında sigortacının verdiği hasar dosyası numarasını mutlaka not edin; sonraki tüm iletişimde bu numara kullanılır.

Dakika 20–30: Çekici Çağırma

Aracın hareketli durumu varsa son adım çekici çağırmaktır. Kaza sonrası araç için doğru çekici tipi flatbed'dir; çünkü hasarlı aracın wheel-lift ile çekilmesi ek hasara yol açabilir.

Sigorta yol yardım hattınız üzerinden veya Çekiciler.tr platformu üzerinden flatbed talep edin. Aracın hangi servise götürüleceğini bilmek gerekir; sigortacı genelde "anlaşmalı servis" listesi verir.

Hangi Çekici Tipi Kaza Sonrası?

Kazaya Karışan Sürücülerin Hak ve Sorumlulukları

Kaza sonrası her iki tarafın da yasal hakları ve sorumlulukları vardır:

Haklar

• Olay yerinde sigorta bilgisi almak
• Karşı sürücünün ehliyet bilgisini görmek
• Tutanağın bir nüshasını almak
• Kendi sigortacısını bilgilendirmek
• Avukat hakkı kullanmak

Sorumluluklar

• Olay yerinde kalmak (kaçmamak)
• Doğru bilgi vermek
• Sigorta sürecini iyi niyetli yürütmek
• İlgili belgeleri saklamak
• Eksper sürecine eşlik etmek

Kazadan Kaçma Yasaklı

Kazadan kaçmak (olay yerini terk etmek) ağır bir suçtur. Türkiye'de bu suça karşılık:

• Trafik para cezası
• Ehliyet ceza puanı
• Yaralı varsa kasten yaralama veya öldürme suçu
• Hapis cezası (yaralanma durumunda)

Sigorta açısından da: kaçan sürücü kasko ödemesini kaybeder, trafik sigortası karşı taraf zararını öder ama kasko poliçesi geçersiz olur.

Olay Yerinde Söylenmemesi Gerekenler

Stresli anda söylenen bazı cümleler sonraki süreçte aleyhinize işler. Aşağıdaki üç cümleyi kullanmayın:

1. "Özür dilerim, suçluyum." Bu cümle eksper raporunda kullanılabilir. Kusur tespiti yetkili kişilerce yapılır.
2. "Sigortam zaten öder." Bu söylem karşı tarafın yasal süreci başlatmasına yol açabilir.
3. "Acelem var, hızlı halledelim." Acele tutanak hatalara yol açar.

Yerine sakin bir tutum, net bilgi paylaşımı ve "gerekli adımları sırayla yapalım" yaklaşımı önerilir.

Sahadan 2 Senaryo

Senaryo 1: Doğru süreç, hızlı sonuç

Sürücü maddi hasarlı kazada güvenliği sağladı, 12 fotoğraf çekti, karşı sürücüyle anlaşmalı tutanak doldurdu, sigortacıya bildirim yaptı, Çekiciler.tr platformundan flatbed çağırdı. Tüm süreç 35 dakikada tamamlandı. Eksper 3 gün içinde rapor verdi; hasar ödemesi 12 gün içinde gerçekleşti. Sürücü 0 TL ek masraf ödedi.

Senaryo 2: Eksik belge, uzun süreç

Sürücü stres altında sadece 3 fotoğraf çekti, tutanağı eksik doldurdu, sigortacıyı 2 saat sonra aradı, çekiciyi başka biri çağırdı. Eksper raporu eksik belge nedeniyle reddedildi. Sürücü hakem heyetine başvurdu; süreç 4 ay sürdü; sonunda kısmi ödeme aldı. Aradaki fark sürücüye kaldı.

Sık Karşılaşılan Sorular

Editör Notu

Trafik kazası geçirmek istenmez; ama yaşandığında doğru yönetmek mümkündür. Bu yazıda anlatılan 30 dakikalık süreç, sürücünün hak kaybını sıfırlamak için tasarlanmış bir kılavuzdur. Olay yerinde bu adımları uygulamak için telefonun ana ekranına bir kısayol koymak akıllıca olabilir.

Yola çıkmadan önce, telefonun şarjının dolu olduğu ve sigorta poliçenizin telefonun notlarında kayıtlı olduğunu doğrulamak — kazalardan korumaz ama olay yerinde sürecin doğru ilerlemesini sağlar. Yol güvende, kararlarınız net olsun.

Kaza Sonrası 24 Saat Yapılacaklar

İlk 30 dakika geçtikten sonra, kaza sonrası süreç 24 saatlik bir kontrol penceresi içine girer. Bu süre içinde tamamlanması gereken adımlar var.

1. Sağlık kontrolü. Kaza sırasında fark edilmeyen yaralanmalar bazen saatler sonra ortaya çıkar. Boyun, sırt veya baş ağrısı varsa hastane kontrolü yaptırın.
2. Sigorta dosyasını tamamlayın. Sigortacının istediği belgeleri (ehliyet kopyası, ruhsat, fotoğraflar, tutanak) hazırlayıp gönderin.
3. Karşı tarafla iletişim. Karşı tarafın sigortacısı sizden bilgi isteyebilir; net ve doğru bilgi paylaşın.
4. Eksper randevusu. Sigortacı ekspere randevu verir; eksper aracı kontrol eder. Randevu saatinde aracın yetkili serviste hazır olması gerekir.
5. Yedek araç planlaması. Aracınız uzun süre serviste kalacaksa kiralık araç veya alternatif ulaşım planlayın.

Kaza Sonrası Psikolojik Yönetim

Trafik kazası fiziksel olduğu kadar psikolojik bir olaydır da. Kazadan sonraki 24-72 saat içinde sürücü stres tepkileri gösterebilir: uyku problemi, sürüş anksiyetesi, tekrarlayan zihinsel canlandırmalar.

Bu tepkiler normaldir; çoğu sürücü 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Ancak iki haftadan uzun süren sürüş korkusu, sürekli huzursuzluk veya konsantrasyon problemi varsa profesyonel destek almak akıllıca olur. Sigortacıların bazıları psikolog desteğini paket kapsamında sunar; poliçenizi gözden geçirin.

Aile ve yakın çevreyle olayı paylaşmak, yaşadıklarınızı işlemenin sağlıklı bir yoludur. Kazayı tek başına yaşamış bir sürücü için bu süreç daha uzun olabilir; bu durumda topluluk veya destek grubuyla iletişim faydalı olabilir.

Sigorta Süreci ile İlgili 6 Pratik Bilgi

Kaza sonrası sigorta süreci uzun ve karmaşık görünebilir; ancak temel bilgilere sahip olmak süreci kolaylaştırır. Aşağıdaki 6 pratik bilgi sürücülerin en sık karıştırdığı konuları açıklığa kavuşturur.

1. Trafik sigortası vs kasko. Trafik sigortası karşı taraf zararını öder; kendi aracınızın zararı kasko ile karşılanır. Bu iki ayrı poliçedir.
2. Kusur oranı eksper tarafından belirlenir. Olay yerinde sürücüler kusur paylaşımı konusunda anlaşmazlık yaşayabilir; ancak nihai karar uzman ekspere aittir.
3. İhtiyari mali mesuliyet. Standart trafik sigortası limitlerini aşan zararlar için ek bir poliçedir; lüks veya pahalı araçlarda önerilir.
4. Eksper raporu için 5 iş günü itiraz hakkı. Rapora itiraz hakem heyeti veya bağımsız eksper aracılığıyla yapılabilir.
5. Hasar dosyası 2 yıl saklanır. Sigortacılar dosyaları 2 yıl boyunca sistemde tutar. Bu süre içinde dosyayı yeniden açma veya itiraz hakkınız vardır.
6. Pert sonrası araç haklarınız. Pert ilan edilen araçta sürücü, sigorta tarafından belirlenen değeri alır ama aracın enkazını kendi adına satma hakkını saklayabilir; bu detay poliçede yazılıdır.

Kaza Sonrası En Sık 5 Hata

1. Olay yerini hızlı terk etmek. Tutanak öncesi olay yerinden ayrılmak kaçma sayılabilir.
2. Karşı sürücüye duygusal yanıtlar vermek. Olay yerinde tartışma sürecin profesyonelliğini bozar.
3. Sigortacıya geç bildirim. 48 saat içinde bildirim önerilir; geciktirme süreci zorlaştırır.
4. Eksper raporunu okumadan kabul etmek. Raporda yanlış kalem olabilir; dikkatli okuyun.
5. Araç parçalarını izinsiz tamir ettirmek. Eksper raporundan önce tamir başlatmak hasarın orijinal halini bozar.

Sigorta Hakem Heyeti ve Tüketici Hakları

Sigorta uyuşmazlıkları için Sigorta Tahkim Komisyonu (Sigorta Hakem Heyeti) sürücülere alternatif bir başvuru mekanizması sunar. Mahkemeden daha hızlı ve genelde daha düşük masraflıdır.

Başvuru süreci:

1. Sigortacının red yazısı veya yetersiz teklifi alınır
2. Hakem heyetine başvuru formu doldurulur
3. Belgeler (poliçe, fotoğraflar, tutanak, eksper raporu, yazışmalar) eklenir
4. Hakem heyeti 2-4 ay içinde karar verir
5. Karar her iki taraf için bağlayıcıdır

40.000 TL altı uyuşmazlıklarda başvuru ücretsizdir; üstündeki tutarlarda nispi ücret alınır. Avukat gerektirmez ama hukuki destek alabilirsiniz.

Hakem heyeti kararına itiraz, üst kurula veya mahkemeye yapılabilir. Ancak çoğu sürücü için heyet kararı yeterli olur ve süreç kapanır.

Aracın Sürülebilir Durumuna Karar Vermek

Kaza sonrası aracın sürülebilir olup olmadığını değerlendirmek için 5 kontrol yapılır:

1. Lastik durumu. Patlak veya yan duvar yırtık lastik varsa, sürmek tehlikelidir.
2. Far ve sinyal. Kırık far veya sinyal görüş açısını ciddi etkiler.
3. Fren sistemi. Frenler test edilmeli; etkili fren olmayan araç sürülmez.
4. Direksiyon kontrolü. Düz yolda direksiyon sapma yapıyorsa araç sürülmez.
5. Yağ veya sıvı sızıntısı. Aracın altında sızıntı varsa servise nakli gerekir.

Bu beş kontrol olumsuz çıkarsa, çekici çağırmak ve aracı yetkili servise götürmek gereklidir. Olay yerinde sürülemez aracı zorlamak hem güvensiz hem de hasarı büyütücüdür.